poniedziałek, 02 styczeń 2017 19:46

Rozwój inteligentnych specjalizacji dzięki dotacjom

Michał Rogoziński

Ruszyły kolejne konkursy o uzyskanie dofinansowania do inteligentnych specjalizacji na terenie Małopolski. Przedsiębiorcy jednorazowo mogą otrzymać nawet kilkanaście mln zł na rozwój swojej firmy. Na te dodatkowe pieniądze może liczyć aż siedem branż.

Szczegółowy opis specjalizacji został opracowany przez Grupy Robocze ds. Małopolskich Inteligentnych Specjalizacji. Grupy Robocze reprezentują przedsiębiorstwa oraz innych uczestników systemu innowacji, co ma pomóc w dostosowaniu regionalnej polityki rozwoju innowacyjności do potrzeb przedsiębiorstw, uczelni, jednostek badawczo-rozwojowych oraz otoczenia biznesu. Grupy zostały powołane przez Zarząd Województwa Małopolskiego uchwałą nr 755/15 z dnia 18 czerwca 2015 r. Zgodnie z zapisami Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Małopolskiego 2014–2020 Grupy Robocze razem z Małopolską Radą Innowacji stanowią główny element systemu, w ramach którego kontynuowany jest proces przedsiębiorczego odkrywania w regionie.

– Wyznaczając inteligentne specjalizacje Małopolski, ściśle współpracowaliśmy z przedsiębiorcami, pracownikami naukowymi, instytucjami otoczenia biznesu, jak i z tymi, którzy korzystają z innowacji. W podjęciu ostatecznej decyzji wzięto też pod uwagę wyniki szeroko zakrojonych badań, specjalistycznych analiz czy prognoz. Praca nad określeniem tych dziedzin trwała blisko cztery lata, nie ma więc mowy o żadnej przypadkowości – podkreśla marszałek Małopolski Jacek Krupa.

Jak dodaje, zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej do 2020 r. będzie prowadzony cykliczny monitoring specjalizacji, który w razie potrzeby pozwoli na aktualizację ich katalogu.

Pracując nad szczegółowym opisem małopolskich inteligentnych specjalizacji, Grupy Robocze korzystały z kilku źródeł. Zaliczały się do nich m.in. opisy obszarów technologicznych Krajowych Inteligentnych Specjalizacji oraz badania zawarte w dokumencie pt. „Analiza weryfikacyjna obszarów inteligentnej specjalizacji regionalnej województwa małopolskiego”. Pomocne było również przypisanie kodów PKD dla dziedzin specjalizacji regionalnej Małopolski, które zostały przygotowane w ramach opracowania „Charakterystyka dziedzin wytyczonych przez inteligentną specjalizację regionu”. Ponadto analizie zostały poddane technologie przyszłości (foresight technologiczny), opisane w raporcie: „Perspektywa technologiczna Kraków – Małopolska 2020”.

Branże przyszłości

W województwie małopolskim zostało wyodrębnionych siedem inteligentnych specjalizacji.

Pierwszą z nich jest nauka o życiu (Life Science). Ta inteligentna specjalizacja obejmuje dwa łańcuchy wartości opisujące procesy rozwoju innowacji opartych na wiedzy z dziedziny biotechnologii i life science. Definiują one potencjał strategiczny regionu: zdrowie i jakość życia (czyli produkty i technologie stosowane w profilaktyce, diagnostyce, leczeniu i rehabilitacji chorób ludzi i zwierząt) oraz biogospodarkę (są to półprodukty i produkty wykorzystywane do produkcji farmaceutyków, kosmetyków, żywności, materiałów i energii).

Drugą inteligentną specjalizacją jest energia zrównoważona, która obejmuje m.in. obszary usprawnienia systemu przesyłu, dystrybucji i magazynowania energii. Aby udoskonalić ich funkcjonowanie, należy wprowadzić nowe, inteligentne technologie oraz sieci energetyczne, a także zapewnić lepsze wsparcie techniczne w zakresie nowych rozwiązań.

Trzecią branżą są technologie informacyjne i komunikacyjne, które obejmują aż 15 dziedzin, m.in.: technologie inżynierii medycznej; innowacyjne technologie, procesy i produkty sektora rolno-spożywczego i leśno-drzewnego; technologie informatyczne wspomagające produkcję żywności wysokiej jakości; systemy inteligentnego projektowania i zarządzania budynkami; sensory (w tym biosensory) i inteligentne sieci sensorowe; automatyzację i robotyzację procesów technologicznych.

Czwartą specjalizacją jest chemia. Ta dziedzina obejmuje w szczególności programy zmierzające do implementacji nowych związków, materiałów i technologii chemicznych, w tym rozwiązań z dziedziny inżynierii chemicznej, w obszarach związanych z ochroną zdrowia, rolnictwem, przemysłem rolno-spożywczym, drzewnym i celulozowo-papierniczym. Małopolska liczy też na wykorzystanie chemii w obszarze biologii i środowiska, w energetyce, przy surowcach naturalnych oraz przy gospodarowaniu odpadami. Chemia ma również wspomóc budownictwo i transport, nanotechnologię oraz sensory.

Piątą inteligentną specjalizacją jest produkcja metali i wyrobów metalowych oraz wyrobów z mineralnych surowców niemetalicznych. Obejmuje ona badania i rozwój głównie technologii wytwarzania, jak i kształtowania materiałów opierających się na tworzywach metalicznych i ceramicznych, zagospodarowywaniu odpadów, wyrobisk czy pozyskiwaniu surowców.

Spośród stricte technicznych branż wśród inteligentnych specjalizacji znalazł się przemysł maszynowy i elektrotechnika. Specjalizacja ta skupia się na produkcji o największym potencjale innowacyjnym – chodzi tu głównie o wytwarzanie wyrobów elektronicznych, optycznych, urządzeń elektrycznych i mechanicznych, a także o produkcję pojazdów, środków transportu oraz ich komponentów.

Małopolska nie zapomniała również o tzw. przemysłach kreatywnych i czasu wolnego. Pod tą nazwą kryją się aktywności, które mają swoje źródło w indywidualnej kreacji, zdolnościach oraz talencie i mają potencjał tworzenia dobrobytu oraz miejsc pracy, dzięki produkcji i eksploatacji własności intelektualnej. Są to np. projektowanie graficzne i wzornictwo przemysłowe (design), a także gry komputerowe i oprogramowanie.

Dla kogo dodatkowe fundusze?

Przedsiębiorcy, którzy działają w dziedzinach związanych z inteligentnymi specjalizacjami Małopolski, mogą ubiegać się o dodatkowe środki na technologiczny i innowacyjny rozwój swojego biznesu. To także wsparcie dla firm inwestujących w badania i rozwój oraz dla uczelni i centrów badawczych.

– Wysokość kwoty wsparcia, o jaką mogą starać się przedsiębiorcy, może wynieść nawet kilkanaście mln zł. Część konkursów już ruszyła, kolejne będziemy ogłaszać w pierwszym półroczu obecnego roku. Ciągle jest więc szansa, żeby zdobyć środki na rozwój swojej firmy – zachęca wicemarszałek Stanisław Sorys.

Przypomnijmy, że regionalne inteligentne specjalizacje są wymagane przy ubieganiu się o dofinansowanie w ramach pierwszej osi priorytetowej (Gospodarka wiedzy) Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014–2020, z kolei w trzeciej osi priorytetowej (Przedsiębiorcza Małopolska) są dodatkowym autem.

Dział: Regiony

Małopolska może się pochwalić doskonale rozwiniętą infrastrukturą społeczną i gospodarczą oraz bardzo szerokim rynkiem zbytu – to jednak tylko część zalet tego regionu. O priorytetach, działaniach i planach na przyszłość Michałowi Rogozińskiemu opowiada JACEK KRUPA, marszałek województwa małopolskiego.

 

Jakie działania są prowadzone na terenie województwa?

Obecnie realizujemy w Małopolsce największy w historii plan budowy dróg i jesteśmy na półmetku tego zadania. W Małopolskim Planie Inwestycyjnym mamy na ten cel zarezerwowane aż 1,6 mld zł. W ciągu ostatnich siedmiu lat powstało w naszym województwie 15 obwodnic, a do 2023 r. wybudujemy kolejnych 14, w tym m.in. obejścia Oświęcimia i Miechowa. Za dwa lata powstanie też kluczowy dla regionu węzeł w Poroninie. Planujemy również rozbudować i zmodernizować niemal 400 km dróg wojewódzkich.

Drugą kluczową dla nas kwestią jest dalszy dynamiczny rozwój gospodarczy Małopolski, tak abyśmy w kolejnych latach utrzymali pozycję krajowego lidera. Jesteśmy w końcu Europejskim Regionem Przedsiębiorczości 2016, a ten tytuł – przyznany nam jako jedynemu polskiemu województwu przez Komitet Regionów i Komisję Europejską – zobowiązuje i pokazuje, że realizowany przez nas plan rozwoju gospodarczego, opartego na inteligentnych i przyszłościowych specjalizacjach, był słusznym wyborem.  

Cały czas rozwijamy Szybką Kolej Miejską – w grudniu 2016 r. ruszyły połączenia Kraków–Tarnów, czyli trzecia linia SKA. Małopolska jest też niekwestionowanym krajowym liderem pod względem budowy ścieżek rowerowych. Do 2020 r. w naszym regionie powstanie prawie 1000 km dróg dla jednośladów, w tym 650 km tylko do końca 2018 r. Zaprojektowano je tak, aby poszczególne trasy stworzyły spójną sieć obejmującą całą Małopolskę. Z części już można korzystać.

A jakie inne ważne inwestycje powstają w Małopolsce?

Na uwagę z pewnością zasługuje budowa Małopolskiego Centrum Nauki – pierwsza tego typu nowoczesna placówka, której celem będzie popularyzacja nauki. Niezwykle ważnym projektem w obszarze kultury jest powstanie Centrum Muzyki – siedziby dla Filharmonii Krakowskiej, Capelli Cracoviensis oraz Sinfonietty Cracovia. W obszarze zdrowia mamy w planach uruchomienie jedynego w skali województwa i jednego z czterech w Polsce Małopolskiego Centrum Leczenia i Rehabilitacji Oparzeń oraz Chirurgii Plastycznej i Replantacyjnej wraz z Oddziałem Intensywnej Opieki Medycznej dla Dzieci. Ma ono powstać przy Szpitalu im. L. Rydygiera w Krakowie.

Które inwestycje zostały uznane za priorytetowe?

Dla Małopolski i jej rozwoju gospodarczego szczególnie ważna będzie realizacja inwestycji na poziomie krajowym, zwłaszcza tych z zakresu transportu drogowego. Wpłyną one na poprawę dostępności regionu, a także na ożywienie gospodarki i wzmocnienie finansów. Szczególne znaczenie mają: budowa północnej obwodnicy Krakowa, budowa DK 75 Brzesko–Nowy Sącz, drogi ekspresowej S7 oraz Beskidzkiej Drogi Integracyjnej. Dzięki nim powstanie dogodne połączenie Małopolski z Polską centralną i północną oraz z siecią szybkich dróg na Słowacji, Węgrzech i w Austrii.

Należy jeszcze wymienić projekt „Budowa linii kolejowej na odcinku Podłęże–Szczyrzyc–Tymbark/Mszana Dolna wraz z modernizacją linii nr 104 Chabówka–Nowy Sącz” o wartości ok. 7 mld zł, którego realizacja doprowadziłaby do ogromnego wzrostu gospodarczego nie tylko w kraju i w regionie, ale także w Europie.

Jakie atuty Małopolski wymieniłby Pan jako najważniejsze?

Przede wszystkim kapitał ludzki – mamy wykształconych i przedsiębiorczych mieszkańców – choć ważna jest też wzrastająca dostępność regionu, m.in. w ramach ciągu drogi S7 Warszawa–Kraków. Nie bez znaczenia pozostaje stały rozwój turystyki, na co wskazuje coraz większa liczba osób odwiedzających województwo. Nasz region to silny ośrodek gospodarczy i bez wątpienia doskonałe miejsce dla rozwoju biznesu – śmiało można powiedzieć, że jesteśmy jednym z najdynamiczniej rozwijających się regionów Polski i Środkowej Europy.

Co jest tego zasługą?

To, co doceniają i na co wskazują również zagraniczni eksperci, czyli przemyślana strategia rozwoju województwa, dostęp do wykwalifikowanych kadr, bezpieczeństwo gospodarcze, bogata oferta nieruchomości oraz wysoki poziom jakości życia. Wszystko to sprawia, że Małopolska dynamicznie się rozwija i przyciąga inwestorów zagranicznych.

W jaki sposób region wzmacnia swoją pozycję?

Nasz potencjał ekonomiczny wzrasta dzięki tworzeniu warunków do rozwoju branż priorytetowych regionu, takich jak sektory: IT, ICT, chemiczny, energii zrównoważonej czy biotechnologiczny. Dzięki nim budujemy swoją przewagę konkurencyjną na rynkach krajowym i zagranicznym.

Atrakcyjność inwestycyjna regionu została wielokrotnie doceniona.

To prawda. Jak już wspominałem, Małopolska to Europejski Region Przedsiębiorczości 2016. Ten prestiżowy tytuł wyróżnia te regiony, które prowadzą aktywną i innowacyjną strategię dla rozwoju przedsiębiorczości.

Małopolska od lat znajduje się w czołówce krajowych rankingów oceny atrakcyjności inwestycyjnej. Znaleźliśmy się w czołówce rankingu FDI Europejskich Miast i Regionów Przyszłości 2014/2015, ogłoszonym przez „Financial Times”. Małopolska trafiła też na czwarte miejsce w rankingu „European Cities and Regions of the Future 2016/2017” fDi Intelligence, w kategorii strategii przyciągania Bezpośrednich Inwestycji Zagranicznych. Sam Kraków zajmuje drugie miejsce w rankingu „Polish Cities of the Future 2015/2016” i, według rankingu „Forbes”, jest jednym z najatrakcyjniejszych miast dla biznesu w Polsce, ma drugie miejsce, po Warszawie, jako największy rynek powierzchni biurowych w kraju.

Czy równie dobrze można mówić o gospodarce Małopolski?

Bez wątpienia należymy do wiodących regionów Polski pod względem tempa rozwoju gospodarczego. PKB Małopolski stanowi 7,8 proc. krajowego PKB. W województwie działa ponad 360 tys. podmiotów gospodarczych. Mocna pozycja naszego regionu bierze się również z dużego udziału w globalnej wartości produkcji sprzedanej przemysłu i budownictwa oraz z dominacji usług wspierających biznes i przedsiębiorczość.

Wzrost gospodarczy jest skorelowany z badaniami i rozwojem?

Kraków jest drugim co do wielkości ośrodkiem badawczo-rozwojowym w Polsce, a nakłady finansowe na działalność B+R plasują region na drugim miejscu w kraju. Mamy 59 ośrodków wsparcia dla innowacji i przedsiębiorczości oraz aktywne środowisko startupowe. Stolica Małopolski znajduje się wśród dziewięciu najatrakcyjniejszych miast na świecie, jest też na pierwszym miejscu wśród europejskich aglomeracji dla inwestycji z sektora BPO&SSC – TOP 100 Outsourcing Destinations Ranking. Ponadto jest jednym z największych ośrodków usług dla biznesu oraz Europejską Stolicą Kultury i Miastem Literatury UNESCO.

Jakie ułatwienia Małopolska oferuje przedsiębiorcom?

Najważniejsze to innowacyjne w skali kraju Centrum Business in Małopolska (CeBiM). W jednym miejscu podejmowane są działania poprawiające ofertę inwestycyjną Małopolski oraz wspierające rozwój małopolskiego eksportu. Zadaniem CeBiM jest wspieranie przedsiębiorców przez świadczenie bezpłatnych, kompleksowych usług informacyjnych w zakresie inwestycji i eksportu. Jest to tzw. one-stop-shop, w którym inwestor i eksporter znajdą wszystkie niezbędne informacje. CeBiM posiada aktualne dane o gospodarce regionu i największą bazę terenów inwestycyjnych w Małopolsce.

Dysponujemy też strefami aktywności gospodarczej, które oferują infrastrukturę, tereny pod inwestycje, przyjazny inwestycjom klimat i – opcjonalnie – zwolnienia podatkowe w ramach specjalnej strefy ekonomicznej.

A co z Krakowskim Parkiem Technologicznym, zarządzającym Specjalną Strefą Ekonomiczną? Jakimi sukcesami może się pochwalić?

Krakowska SSE składa się z 32 podstref położonych na terenie 30 gmin, w tym pięciu poza województwem małopolskim, tj. w Krośnie, Boguchwale, Nowej Sarzynie, Jaworznie i Jędrzejowie. Nowe możliwości dla rozwoju inwestycji i przyciągnięcia inwestorów otwiera też ostatnie powiększenie obszaru krakowskiej SSE o 159 ha, do 866 ha.

KPT od początku istnienia wydał już 220 zezwoleń na prowadzenie działalności w SSE. Do tej pory utworzono w strefie ponad 21 tys. miejsc pracy, a wysokość poniesionych nakładów wyniosła 4 mld zł. Wśród największych inwestorów znajdują się m.in.: MAN Trucks Sp. z o.o., Comarch SA, RR Donnelley, Motorola Sp. z o.o. czy Shell Polska Sp. z o.o. Ostatni duży sukces to inwestycja japońskiego koncernu MABUCHI MOTOR w podstrefie krakowskiej SSE, położonej w Bochni. Będzie to pierwszy zakład tego koncernu w Polsce, który do 2023 r. planuje utworzenie 400 nowych miejsc pracy.

Dużo mówimy o sukcesach, ale istnieją przecież również problemy. Z czym aktualnie boryka się Małopolska?

W rankingach atrakcyjności inwestycyjnej tracimy punkty w statystykach dotyczących terenów inwestycyjnych. Mamy stosunkowo niewielką ilość terenów przeznaczonych pod inwestycje oraz brak miejsc o dużej powierzchni i uregulowanym stanie prawnym, stanowiących własność jednej czy dwóch osób. Większe połacie terenu zwykle mają kilku bądź kilkunastu właścicieli i do tego podzielone są na długie i wąskie działki.

Ile terenów inwestycyjnych jest obecnie dostępnych w województwie?

W bazie prowadzonej przez Polską Agencję Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ), do której oferty zgłasza CeBiM, znajduje się 114 takich terenów. Dla porównania województwo dolnośląskie ma ich 224, wielkopolskie – 211, a śląskie – 199. Oferty przyjmowane przez PAIiIZ muszą mieć przeznaczenie pod przemysł i minimum 2 ha powierzchni.

Czy CeBiM zidentyfikowało miejsca skoncentrowanej działalności gospodarczej?

Tak, w zakresie produkcji i usług, w 41 gminach. Większość tych obszarów jest już zagospodarowana. Część z gmin, na których terenie zlokalizowane są te obszary, uzyskała wsparcie z programów operacyjnych prowadzonych przez województwo małopolskie na budowę, rozbudowę lub modernizację tzw. stref aktywności gospodarczej. W bliższej lub dalszej przyszłości planowane jest utworzenie kolejnych, nawet 44 SAG.

Jak duża jest baza danych terenów inwestycyjnych CeBiM?

Obecnie zawiera 162 oferty terenów inwestycyjnych przeznaczonych do sprzedaży lub dzierżawy. Są to zarówno oferty w strefach aktywności gospodarczej, jak i poza nimi. Wydaje się to dużo, jednak należy wziąć pod uwagę, że do bazy wpisane są pojedyncze działki wchodzące w skład większych obszarów, np.: MARR Business Park, liczące pięć działek.

Jakie najważniejsze cele zakłada strategia rozwoju województwa na najbliższy czas?

Obowiązująca Strategia Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2011–2020 będzie poddana ocenie po kolejnych trzech latach jej funkcjonowania. Wszystkie nasze działania zmierzają do realizacji założonych w dokumencie celów. Szczególny nacisk kładziemy na inwestycje w infrastrukturę komunikacyjną, która podnosi konkurencyjność Małopolski na tle pozostałych regionów. Kolejny dokument, Małopolski Plan Inwestycyjny na lata 2015–2023, zawiera wykaz najważniejszych inwestycji, jakie władze województwa chcą zrealizować do 2023 r. Znalazło się w nim ponad 130 projektów o wartości ok. 4 mld zł, zgrupowanych w 10 obszarów tematycznych. Podstawę opracowania MPI stanowiły zapisy Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2011–2020 oraz programów strategicznych, będących najważniejszymi narzędziami zarządzania rozwojem regionu. Wdrażanie MPI daje możliwość lepszej koordynacji polityki rozwoju przy jednoczesnym optymalnym planowaniu i kontroli wydatków.

Czy MPI pomaga realizować wizję „Małopolska 2020”?

Dzięki podjętym w MPI zobowiązaniom samorząd dąży do wypełnienia założonej przed kilkoma laty wizji „Małopolska 2020”, czyli regionu, który jest atrakcyjnym miejscem do życia, pracy i odpoczynku, czerpiącym potencjał od swoich mieszkańców, z dziedzictwa i przestrzeni regionalnej, tworzącym szanse na rozwój ludziom i nowoczesnej gospodarce. Dziś mamy więcej możliwości, by tę wizję urzeczywistnić, jesteśmy coraz bliżsi jej realizacji.

Dziękuję za rozmowę.

Dział: Regiony

Zobacz też


Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Logowanie