InfrastrukturaMiesięcznik

poniedziałek, 03 kwiecień 2017 20:15

Ku wyższym standardom na drodze Wyróżniony

Napisane przez  Rafał Wilgusiak
Ku wyższym standardom na drodze Fot. ZDW Katowice

O wizji, filozofii budowy regionalnej sieci drogowej, a także o wymaganiach technicznych i innowacjach w transporcie ze ZBIGNIEWEM TABOREM, dyrektorem Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach, rozmawia Anna Krawczyk.

Kilka lat temu Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach opracował i wdrożył Wytyczne Techniczne. Jaki był cel ich wprowadzenia?

Wprowadzenie Wytycznych Technicznych nastąpiło już w 2003 r. Celem było usystematyzowanie wiedzy technicznej, która jest niezbędna do przeprowadzania remontów i modernizacji dróg. Jednocześnie wprowadzenie wytycznych posłużyło określeniu jednakowych wymogów stawianych wykonawcom. Przed wprowadzeniem systemu wytycznych opieraliśmy się na szczegółowych specyfikacjach technicznych zawartych w projektach. Jednakże wymagania te różniły się między sobą – w zależności od tego, jakie biuro projektowe realizowało projekt.

Czy łatwo było przekonać projektantów do stosowania tych wytycznych?

Na początku były z tym kłopoty, ponieważ zarzucano nam, że wymuszamy stosowanie rozwiązań ograniczających twórczą pracę projektantów. Po kilku latach okazało się jednak, że to jest dobre rozwiązanie. Obecnie projektanci nie mają uwag do funkcjonującego z powodzeniem systemu.

A wykonawcy? Też mieli zastrzeżenia?

Muszę przyznać, że z wykonawcami było znacznie więcej problemów. Musieliśmy stoczyć z nimi prawdziwą walkę, gdyż wprowadzenie systemu wytycznych ograniczyło możliwości ich dowolnego działania, które służyło przede wszystkim ograniczeniu kosztów wykonania zadania.

Kosztem jakości.

No tak. Zastosowanie wymagań jednakowych dla wszystkich spotykało się więc na początku z dużym oporem. Teraz część wykonawców, jak i projektantów otwarcie mówi, że to dobry system, ponieważ wiedzą, jakie wymagania muszą spełniać, zanim zostaną ogłoszone postępowania przetargowe. Mają świadomość, że one się nie zmienią i że są takie same na wszystkich budowach. To dla nich duże ułatwienie.

Czy dzięki wprowadzeniu wytycznych stan dróg się poprawił?

Ewidentnie. I jest to widoczne. Drogi są w lepszym stanie technicznym. Nie musimy na nie wracać z robotami remontowymi po okresie gwarancji. Jakość nawierzchni drogowej wykonanej 10 lat temu pozostaje na niezmienionym poziomie. To dowód, że wdrożony system znacznie ułatwia zarządzanie kontraktami, a efekt jest widoczny społecznie.

W którym momencie tak naprawdę zaczyna się jakość przy budowie dróg?

W momencie podjęcia decyzji przez zarząd dróg o tym, co na danej drodze ma zostać wykonane. Generalnie w naszym przypadku mówimy o drogach istniejących. Nowe drogi budujemy w niewielkiej ilości. W związku z tym kluczowe jest pytanie: remontujemy czy przebudowujemy? W ten sposób decydujemy o jakości drogi. Bez dogłębnej analizy potrzeb nie można podjąć racjonalnej i dobrej decyzji.

Trzeba przyznać, że część dróg jest wykonana na bardzo słabym podłożu, na którym zastosowanie nawet najlepszego pakietu bitumicznego nie spowoduje, że będą one trwałe. Tak więc podłoże jest pierwszym elementem jakości. Drugim jest dobry projekt, uwzględniający rodzaj podłoża, sposób odwodnienia korpusu drogowego, a także warunki pracy przyszłej drogi. Niestety, często te kwestie są traktowane po macoszemu, chociaż wiadomo, że podłoże jest takim fundamentem, który decyduje o tym, jak długo droga obejdzie się bez remontu. Na koniec, jeśli już mamy dobry projekt, to niezbędny jest rygorystyczny nadzór nad wykonaniem robót budowlanych. Dopiero uwzględniwszy powyższe elementy, możemy mówić o wysokiej jakości drogi.

Jak u Państwa wygląda nadzór nad pracami drogowymi? Z pewnością istnieje zewnętrzny nadzór, ale znając Pana, wiem, że prowadzone są również kontrole wewnętrzne.

Zgadza się, bardzo pilnujemy tych kwestii. Sposób nadzoru zależy oczywiście od zakresu poszczególnych zadań. Przy realizacji mniejszych inwestycji nadzór nad całością kontraktu sprawują nasi inspektorzy. Natomiast większe zadania wymagają tzw. inżyniera kontraktu, czyli firmy wyłonionej w drodze przetargu, nad którą czuwa jeszcze kierownik projektu, tj. nasz pracownik, najczęściej inspektor nadzoru. W ten sposób ta kontrola jest przynajmniej dwustopniowa. Aby jednak nie spotkać się z zarzutem, że nadzorujemy inżyniera kontraktu, to u nas organem kontrolnym jest naczelnik wydziału, który z kolei kontroluje inspektorów oraz kwestie egzekwowania przez nich jakości.

Proszę powiedzieć, czy kosztorysy inwestorskie różnią się od cen zaproponowanych w przetargach? Chodzi o to, czy jest Pan w stanie zapłacić więcej za wysoką jakość?

Przeważnie kosztorysy inwestorskie są wyższe od cen oferowanych przez wykonawców w przetargach. Na pewno w naszym województwie firmy ubiegające się o kontrakty przedstawiają wyższe ceny niż gdzie indziej w kraju, ale nigdy oferty nie przekroczyły naszego kosztorysu. Jeśli chodzi o jakość, to ona zawsze kosztuje. Przekonują się o tym firmy, które pierwszy raz u nas startują. Z reguły mają problemy z realizacją zamówienia za kwotę, którą pierwotnie zaproponowały. Wykonawcy, którzy wcześniej realizowali u nas prace, składają oferty rozsądne cenowo, uwzględniające wymagania jakościowe.

Patologią na krajowym rynku budownictwa jest to, że system, w którym najważniejszym kryterium jest niska cena, prowadzi do wyboru nierzetelnych wykonawców. Taka firma dopiero w trakcie prac zdaje sobie sprawę, że zaproponowana cena okazała się nierealna. Szuka wtedy różnych oszczędności, np. na rodzaju i ilości materiałów budowlanych, co bezpośrednio przekłada się na jakość. Zamawiający cieszą się z początkowych oszczędności na wyborze wykonawcy, jednak są one tylko pozorne. Z punktu widzenia cyklu życia produktu powstają drogi, które po okresie gwarancji trzeba znów remontować.

Na naszej jesiennej konferencji „Inżynieria wartości w praktyce II” zapowiedział Pan budowę warstw ścieralnych na drogach w Pana zarządzie tylko na asfaltach wysokomodyfikowanych. Jak wpływa to na koszty życia projektu?

Zastosowanie asfaltu wysokomodyfikowanego w pakiecie bitumicznym, czyli nowego rodzaju lepiszcza, które w znaczący sposób różni się od dotychczas stosowanych asfaltów, wpływa bardzo korzystnie na ogólny poziom kosztów. Co prawda koszt przebudowy drogi z zastosowaniem tej technologii jest większy o ok. 3 proc., ale badania i próby doświadczalne potwierdzają, że asfalt wysokomodyfikowany wykazuje o wiele większą trwałość zmęczeniową. Istotne jest też to, że materiał ten może mieć zastosowanie nie tylko do warstwy ścieralnej, ale także do podbudowy zasadniczej. Spód pakietu bitumicznego jest odpowiedzialny za trwałość zmęczeniową, czyli za to, czy dana nawierzchnia wytrzyma 20, 30 czy 50 lat. Warstwę ścieralną można w prosty i stosunkowo tani sposób wymienić, natomiast podbudowy zasadniczej nie da się wymienić bez rozbiórki drogi. Asfalt wysokomodyfikowany trzeba zatem stosować przede wszystkim w podbudowie, gdyż do niej na etapie eksploatacji nie mamy dostępu.

Pod koniec kwietnia organizujecie Państwo V Śląskie Forum Drogownictwa. Oprócz realizacji nowych inwestycji będzie tam mowa także o utrzymaniu dróg. Swoje doświadczenia przedstawią prelegenci z kraju i z zagranicy. Co należałoby zmienić w kwestii utrzymania?

Niestety, obecnie utrzymanie dróg działa jak pogotowie ratunkowe. Podejmujemy akcję dopiero, kiedy coś się stanie. Z powodu ograniczonych środków finansowych nie możemy zaplanować tych działań wcześniej. Głównie chodzi tu o wymianę warstwy ścieralnej. Należy ją wymieniać regularnie z uwagi na jej naturalne zużycie przez przejeżdżające pojazdy (maleje jej szorstkość), a także działanie słońca, które emituje niszczące promieniowanie ultrafioletowe i ciepło. W związku z tym to właśnie lepiszcze w warstwie ścieralnej najszybciej ulega degradacji. Do tego jest ono poddawane bardzo dużym zmianom temperaturowym, od +60°C w lecie do -30°C w zimie. Planowo warstwę ścieralną powinno się więc wymieniać co 10–15 lat. My tego nie robimy, co skutkuje coraz większymi uszkodzeniami, które z kolei wiążą się z rosnącymi kosztami remontów. Uważam to za największą wadę obecnego systemu utrzymania.

Na zbliżającym się forum kilka referatów będzie poświęconych badaniu szorstkości nawierzchni. Czy wprowadzi Pan ten parametr do pozacenowych kryteriów?

Nie. I to z dwóch powodów. Wciąż trwają dyskusje, w jaki sposób powinno się go badać. Znamy metodę, ale – jak pokazuje praktyka, nie tylko polska, ale też innych krajów UE – badanie odstaje od warunków panujących w rzeczywistości. Poza tym trudno zweryfikować deklarowany parametr szorstkości nawierzchni w realnych warunkach eksploatacyjnych. A to dlatego, że przy odbiorze nowej drogi wiemy, że to nie jest ten parametr, który będzie się utrzymywał w okresie dalszego użytkowania. Musielibyśmy czekać pół roku od oddania trasy do użytku, żeby to sprawdzić. Tym samym musiałbym wstrzymać się z zapłatą dla wykonawcy do ostatecznej weryfikacji. Uważam zatem, że to nie jest dobre kryterium pozacenowe.

Jakie wyzwania stoją obecnie przed zarządcami dróg? Dobry dyrektor musi znać się na technologii, prawie, a do tego być świetnym liderem. Jak to pogodzić?

Pracować nad tym. Niezbędna jest wykwalifikowana kadra. Ważni są specjaliści zajmujący się technologiami bitumicznymi, bo one są najpopularniejsze w budowie dróg. Brak takich osób powoduje, że do wykonania trafiają projekty, które – delikatnie mówiąc – są niedoskonałe. To z kolei przekłada się na trwałość dróg. Potrzebni są prawnicy, zwłaszcza znający prawo zamówień publicznych. Na szczęście każdy ZDW dysponuje specjalistami organizującymi przetargi. Nad wszystkimi powinien czuwać kierownik mający wiedzę z techniki drogowej i znający się na filozofii zarządzania siecią dróg, która uwzględnia jakość i trwałość, a do tego dobierający właściwe metody i narzędzia z zakresu budowy, utrzymania oraz diagnostyki dróg. Lider musi też narzucać kierunki rozwoju, przewidywać, jak struktura ruchu będzie wyglądać za 30–50 lat. Dyrektor powinien mieć zatem wizję i znać filozofię działania.

Dziękuję za rozmowę. 

Ostatnio zmieniany czwartek, 24 styczeń 2019 20:05

Zobacz też


Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Szukaj

Logowanie