InfrastrukturaMiesięcznik

poniedziałek, 23 maj 2016 10:47

Ryzykowne dokumenty Wyróżniony

Napisane przez  Jarosław Zaradkiewicz

Największe ryzyko w działalności biur projektowych realizujących zlecenie w formule „zaprojektuj i wybuduj” wcale nie wiąże się z projektowaniem. Zdecydowanie bardziej stresogenna jest zależność od działań urzędników i ekologów, którzy potrafią zburzyć każdy harmonogram prac.

Każda, i mała, i duża firma uczestnicząca w realizacji inwestycji musi się liczyć z ryzykiem projektowym. Postanowiliśmy skonfrontować doświadczenia jednego z największych polskich biur projektowo-konsultingowych – Transprojektu Gdańskiego – z doświadczeniami jednego z projektantów pracujących na Mazowszu. Okazuje się, że te same problemy występują zarówno na poziomie ogólnokrajowym, jak i lokalnym.

Administracyjny chaos
Zadania realizowane w formule „zaprojektuj i wybuduj” są obarczone większym ryzykiem niż klasyczne zadania projektowe. Inwestorzy wymagają bowiem od projektantów, aby dostarczyli im komplet dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia budowy. Rzecz w tym, że terminowe uzyskanie decyzji administracyjnych graniczy wręcz z cudem, a odpowiedzialność za skutki opóźnień mają ponosić projektanci.
– Na projektanta spadają wszystkie ryzyka związane z uzyskaniem decyzji administracyjnych, a przecież nie ma on większego  wpływu na czas ich wydawania. Wydanie np. decyzji środowiskowych może nastąpić po wielu miesiącach od złożenia formalnego wniosku, jeśli organ wydający lub opiniujący domaga się kolejnych uzupełnień, np. odpowiedzi na pytanie o obecność określonego gatunku chrząszcza. Każde zapytanie może wydłużyć procedurę o kolejne 60 dni. Bez prawomocnej decyzji środowiskowej nie można złożyć np. wniosku o wydanie pozwolenia wodno-prawnego, na które trzeba czekać kolejne 30 dni – informuje Andrzej Dusiński, właściciel pracowni projektowej na Mazowszu.

Dodatkowo zapisy PFU (program funkcjonalno-użytkowy) często są bardzo nieprecyzyjne. Opisują przedmiot zamówienia, ale wymagają, aby projektant przewidział wszystkie sytuacje, jakie mogą wystąpić w czasie realizacji zamówienia, i aby dokładnie określił wartość usługi, którą będzie świadczył.

Marek Rytlewski, dyrektor Transpojektu Gdańskiego, uważa, że związany z wydawaniem decyzji administracyjnych problem można łatwo rozwiązać. Wystarczy zmienić podmiot odpowiedzialny za ich uzyskanie.
– Formuła „zaprojektuj i wybuduj”, która obecnie w Polsce obowiązuje, nie jest właściwa. To, co najbardziej ryzykowne, czyli uzyskanie decyzji administracyjnych, powinno być wyłączone z zakresu kontraktu, jaki podpisuje wykonawca. Tym powinna się zajmować administracja drogowa. Choć ryzyka, o których mówię, są bardzo trudne do oszacowania, wykonawca na ogół stara się je przerzucać na firmę projektową. To jest nieporozumienie – mówi M. Rytlewski.

Gotowa recepta
Zdaniem projektantów to zamawiający powinni uzyskiwać decyzje administracyjne.
– Wystarczyłoby nieco zmodyfikować organizację przetargów. Zamawiający najpierw ogłaszałby przetarg dotyczący wykonania projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę lub ZRID z nadzorem autorskim, a dopiero potem przetarg dotyczący realizacji inwestycji w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Słowo „zaprojektuj” pozostałoby, bo wykonawca siłami wynajętego biura projektowego lub własnymi musiałby przygotować projekty: wykonawczy i technologiczny. Rozwiązanie wydaje się proste. Ryzyka związane z uzyskaniem wszystkich decyzji obciążałyby tego, kogo powinny, tzn. zamawiającego – przekonuje M. Rytlewski.

Niestety, jak dodaje dyrektor Transprojektu Gdańskiego, zamawiający w dotychczasowej  formule, rzadko wykazują zaangażowanie przy pozyskiwaniu decyzji administracyjnych, mimo że w znaczący sposób ułatwiłoby to wszystkim pracę.
– Kiedy zamawiający za pośrednictwem projektanta uzyskuje pozwolenie, to rzeczywiście współpracuje. Jego udział jest nie do przecenienia, bo wpływ GDDKiA czy PKP PLK na lokalne samorządy oraz administratorów wszelkich sieci i urządzeń jest olbrzymi. Ci zamawiający mają potencjał, żeby naciskać, wymagać i egzekwować, np. rozsądne zakresy przebudów, wykonawca na ogół musi realizować dowolne żądania wyżej wymienionych – wyjaśnia M. Rytlewski. To jest kolejne pole do poszukiwanych przez Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa oszczędności.  Jak informuje A. Dusiński, stosowanie formuły „zaprojektuj i wybuduj” na poziomie samorządowym również jest obarczone problemami.

– Nie dzieje się to często, ale jest to forma bardzo wygodna dla inwestorów, w sytuacji gdy realizacja planowanej inwestycji jest możliwa jedynie przy udziale środków zewnętrznych. Koszt opracowania PFU stanowi zaledwie część kosztów, jakie trzeba by ponieść, gdyby należało zamówić opracowanie pełnej dokumentacji budowlanej niezbędnej do uzyskania pozwolenia na budowę. Jeśli do złożenia wniosku o dofinansowanie wystarczy PFU, to opracowanie takiego dokumentu nie zajmuje projektantom wiele czasu. W dodatku na tym etapie nie trzeba uzyskiwać wielu decyzji administracyjnych. W przypadku odrzucenia wniosku o przyznanie środków zewnętrznych inwestor nie musi kontynuować prac projektowych. W szafach wielu samorządów zalegają dokumentacje inwestycji, których nie udało się zrealizować w terminie określonym w pozwoleniu na budowę i dla których pozwolenia wygasły – mówi projektant.

Widoczne oszczędności
Formuła „zaprojektuj i wybuduj” opiera się na koncepcji, którą wcześniej przygotował zamawiający, a która z założenia jest nieprecyzyjna.
– Do opisu przedmiotu zamówienia, np. wybudowanie drogi czy linii kolejowej od punktu A do punktu B, zamawiający dołącza następującą informację: wszystkie problemy, jakie napotkasz, zarówno w terenie, jak i ze strony administracji czy samorządów, musisz rozwiązać sam. Te problemy nie mogą być ujęte w koncepcji, bo mogą być doprecyzowane dopiero w projekcie budowlanym, w większości wynikają z etapu uzgadniania PB – mówi M. Rytlewski.

Jego zdaniem podzielenie inwestycji na dwa etapy: projektowo-administracyjny i projektowo-wykonawczy przyniesie wymierne korzyści, bo wykonawcy i projektanci będą wyceniać konkretne prace, a nie ryzyka.
– Ministerstwo szuka teraz oszczędności, a to jest jedna z prowadzących do nich ścieżek. Trzeba dać wykonawcy bardziej precyzyjny materiał do wyceny, wówczas skalkuluje on mniejszą ilość ryzyk. Będzie ich mniej, bo projekt budowlany jest bardziej szczegółowy niż koncepcyjny. Dysponując wszelkimi decyzjami administracyjnymi, wykonawca nie będzie kalkulował ryzyka związanego z tym, czy uda mu się te decyzje uzyskać w terminie, czy zapłaci kary za konsekwencje tego, co się w tych decyzjach pojawi. On będzie już je znał i wyceni roboty, a nie ryzyka. Jeśli będzie mniej ryzyk, mniej za to zapłacimy. Tak wskazuje logika – podkreśla dyrektor Transprojektu Gdańskiego.

Decyzje na budowie
Jednym z powodów wprowadzenia formuły „zaprojektuj i wybuduj” była chęć zapewnienia wykonawcy swobody wyboru technologii i rozwiązań projektowych. W klasycznym modelu prowadzenia inwestycji wykonawca dostawał projekt budowlany i wykonawczy i miał niejako związane ręce, bo zamawiający narzucał konkretne technologie.
– Projektanci czasami stawiają wykonawcę pod ścianą i upierają się przy swoich szczegółowych rozwiązaniach. W formule, w której zamawiający przedstawia tylko decyzje administracyjne, przygotowanie projektu wykonawczego należy do wykonawcy, w związku z czym ma on pełną swobodę zastosowania najlepszych, najwygodniejszych dla niego technologii – zauważa M. Rytlewski.

Standardowe ogólne wymagania dotyczące projektów realizowanych w formule „zaprojektuj i wybuduj” powodują, że możliwości samodzielnego i elastycznego decydowania przez urzędników GDDKiA czy kierownika projektu są prawie żadne. Rzadko się zdarza, żeby kierownik uznał jakiekolwiek rozszerzenie zakresu prac czy zmiany w projektach.
– Wadą formuły „zaprojektuj i wybuduj” jest to, że niewiele rzeczy jest sprecyzowanych – twierdzi M. Rytlewski. – Skoro zaś nie są one sprecyzowane, to wszelkie związane z tym ryzyka można przerzucić na wykonawcę i niech on się martwi, jak sobie ze wszystkim poradzić. Zamawiający zakłada ręce i mówi: to jest twój problem, podpisałeś kontrakt, to go realizuj.

Wydaje się, że nie jest jeszcze za późno, drobna korekta w nieogłoszonych jeszcze przetargach może spowodować wiele korzyści – podsumowuje M. Rytlewski i apeluje do decydentów, głównie PKP PLK i GDDKiA, za których przykładem pójdą samorządy. Nie szukajmy iluzorycznych oszczędności, np. w zawężaniu pasa rozdziału, zbliżaniu barier do pasa ruchu, skracaniu okresu gwarancji itp., wprowadźmy zmiany systemowe!

Zobacz też


Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Szukaj

Logowanie