InfrastrukturaMiesięcznik

czwartek, 10 grudzień 2015 00:00

Budownictwo odpowiedzialne społecznie

Napisane przez 

Udział branży budowlanej w produkcie krajowym brutto wynosi prawie 13 proc. Za połowę zleceń odpowiada sektor publiczny. Niestety doświadczenia ostatnich lat pokazały bankructwo systemu wyłaniania wykonawcy zamówień publicznych. Jeśli nic się nie zmieni, możemy mieć powtórkę wydarzeń z 2012 r., czyli upadki firm, zatory płatnicze lub nawet brak wypłat. Sytuacja jest trudna, ale nie beznadziejna. Wystarczy w porę wprowadzić zmiany systemowe.
Z pomocą spieszy Polski Związek Pracodawców Budownictwa, który opracował pakiet rozwiązań pn. „Społecznie odpowiedzialne warunki wyboru wykonawcy”. Określa on czynniki służące rozwojowi nie tylko branży budownictwa, ale także całej gospodarki. Szczegóły przybliża jeden z autorów, wiceprezes PZPB Rafał Bałdys, w rozmowie z Anną Krawczyk.

Społeczna odpowiedzialność biznesu (z ang. CSR – Corporate Social Responsibility) dotyczy kwestii wydawałoby się oczywistych. PZPB często się do niej odwołuje. Dlaczego potrzebne są tak szczegółowe uregulowania? Dlaczego rynek sam tych kwestii nie uwzględnia?

Przy niskiej rentowności zamówień publicznych nie można oczekiwać altruistycznych zachowań. Wykonawcy potrzebują dodatkowej motywacji, aby podczas realizacji inwestycji uwzględniać czynniki społeczne. Dla pocieszenia powiem, że sytuacja taka występuje nie tylko w Polsce. Inne kraje (m.in. Wielka Brytania) też przez to przechodziły, tyle że kilkanaście lat temu.

Jak Anglicy poradzili sobie z tym problemem?

Przede wszystkim zauważono znaczenie branży budowlanej dla rozwoju gospodarczego kraju. Jednocześnie odkryto, że postrzeganie branży jest bardzo negatywne. Także w Wielkiej Brytanii dochodziło do patologii, choć nie na taką skalę jak u nas. Społeczny odbiór budownictwa był negatywny z powodu niskich płac, wypadków na budowach, nieposzanowania środowiska czy hermetyczności branży.
A przecież budownictwo funkcjonuje na zasadzie naczyń połączonych. Jeśli w nim źle się dzieje, odczuwa to cała gospodarka. Mądrość Anglików polegała na tym, że postanowili zacząć od uzdrowienia sektora publicznego. Dlaczego? Bo to największy zamawiający w kraju.

Co konkretnie zrobiono?

Chcąc promować biznes odpowiedzialny społecznie, w pierwszej kolejności uregulowano warunki kontraktowe tak, by za ryzyka odpowiadała strona kontraktu, która najlepiej może sobie z nimi poradzić. Następnie zdecydowano o tym, by promować wykonawców, którzy będą wspierać określone polityki państwa, jak np. zwiększone normy bezpieczeństwa, poszanowanie środowiska naturalnego czy udział w kształceniu zawodowym. Zmiany wprowadzano świadomie, licząc się z tym, że za dodatkowe usługi trzeba będzie ekstra zapłacić. Dodatkowe środki przeznaczone na sektor budownictwa bardzo szybko się zwracają, nie mówiąc już o korzyściach długoterminowych, z których największą jest powstanie budownictwa odpowiedzialnego społecznie.
Od przedsiębiorcy oprócz doświadczenia i referencji oczekuje się przedstawienia certyfikatu firmy odpowiedzialnej społecznie. Trzeba spełnić szereg warunków, żeby go otrzymać, ale to nikogo nie odstrasza, wręcz przeciwnie wykonawcom bardzo zależy na jego posiadaniu.
W ten sposób promowane jest bezpieczne budownictwo, wykonawcy, którzy gwarantują wysokie standardy, oraz stabilny rynek pracy. Dla Polaka brzmi to jak bajka o żelaznym wilku.
Pytam zatem: czy nadal będziemy się trzymali obowiązującego patologicznego modelu, czy zaczniemy świadomie go zmieniać? Najlepszym dowodem bankructwa systemu jest wybór wykonawców drogi S5.

Czego zatem potrzebujemy w pierwszej kolejności?

Niewybudowanych dróg i torów kolejowych nie widać. Chwalimy się więc kolejnymi oddanymi inwestycjami. Dopóki rząd nie zacznie zauważać kosztów społecznych takiego podejścia, nic się nie zmieni. Potrzebni są kompetentni ludzie, świadomi konsekwencji braków obecnego systemu.
Na pewno decyzja powinna zapaść na szczeblu rządowym, musiałby ją więc sygnować premier. Dziś1 nikt takiej decyzji nie podejmie. Szczegółowe rozwiązania musieliby opracowywać fachowcy.
Podkreślam – my nie wyważamy otwartych drzwi. Korzystamy z doświadczeń innych, którzy znaleźli rozwiązanie problemu (z którym my się borykamy) już kilkanaście lat temu.
Napływają do nas ogromne środki, należałoby więc nimi mądrze dysponować. A zarządzamy doraźnie, ad hoc – tak po polsku.

Co nas czeka, jeśli nie zrezygnujemy z dotychczasowego sposobu postępowania?

Powtórka z rozrywki: upadłości, jeszcze większe zatory płatnicze, drenaż firm, które faktycznie mają zdolności wykonawcze. W dłuższej perspektywie – zapaść sektora budownictwa. Jeśli nic się nie zmieni, nastąpi to szybciej niż później, i to nie są czcze słowa.
Dla przykładu, nie mogę zrozumieć, że wciąż nie możemy poradzić sobie z kwestią waloryzacji na realnym poziomie. GDDKiA zasłania się metodyką GUS-owską, która jest wadliwa. Mówimy o tym od kilku lat, ale przypomina to rozmowę ślepego z głuchym. Tymczasem jako jeden z głównych zamawiających publicznych w kraju GDDKiA może przecież stworzyć własną metodologię. Generalny Dyrektor już nieraz wydawał zarządzenia, choć częściej dotyczyły one gaszenia pożarów niż zmian systemowych.
Spójrzmy chociażby na ustawę umożliwiającą wypłatę należności podwykonawcom i usługodawcom poszkodowanym przy budowie autostrad. To działanie doraźne, z pomocą tego mechanizmu wypłacono tylko 10% zaległych płatności podwykonawcom. Tymczasem do takich sytuacji, kiedy państwo interweniuje ustawą epizodyczną w ogóle nie powinno dochodzić.

Jakie korzyści przyniesie zmiana systemu?

Same korzyści, zarówno krótko-, jak i długofalowe. Proponujemy wprowadzenie takich rozwiązań, o których nam się dzisiaj nie śni. Co ważne będzie to kosztowało tyle co śrubki, a pozytywnie wpłynie na ten sektor gospodarki i poprawi wizerunek branży.
Przede wszystkim wykonawcom musi się opłacać inwestować w bezpieczeństwo na budowie, godne wynagrodzenie, podnoszenie kwalifikacji czy wdrażanie innowacji.
W trakcie realizacji robót lokalni mieszkańcy powinny być dobrze poinformowani o przebiegu inwestycji i postępach prac. Dlaczego nie zrobić okienka w ogrodzeniu, przez które będzie można podglądać, co się dzieje na budowie? Dlaczego nie podać do publicznej wiadomości numeru telefonu interwencyjnego, pod który można zadzwonić w razie zauważenia uchybień – inny niż na tablicy informacyjnej? Te proste rozwiązania przyczynią się do wzrostu świadomości i społeczeństwa, i wykonawców – także tych mniejszych, którzy czasami sprawiają kłopot. Idąc dalej, dlaczego nie urządzać wycieczek i nie edukować młodzieży? Można przy okazji rozwinąć współpracę ze szkolnictwem zawodowym, uczelniami, instytutami badawczymi. Przecież ciągle narzekamy, że szkolnictwo zawodowe obumiera.
Świadomy inwestor wybiera świadomego wykonawcę, od tego trzeba zacząć.

Środowisko zamawiających jest w naszym kraju dość zróżnicowane. Jak Pan sobie wyobraża dostosowanie się przez nie do nowego systemu? Byłoby to obligatoryjne czy dobrowolne?

Posłużę się przykładem holenderskim. Powołano tam CROW (niezależną organizację zajmującą się standaryzacją warunków formalnych i technicznych realizacji inwestycji – przyp. red.), która zaproponowała kompleksowe rozwiązania dla branży. Do ich stworzenia zaproszono jednak cały sektor budowlany, wszystkie strony procesu inwestycyjnego. Znamienne, że od wprowadznia systemu w roku 1987 tymi standardami posługuje się nie tylko sektor publiczny, ale również 80% rynku komercyjnego, to dowodzi wysokiej jakości wypracowanych rozwiązań.
W Polsce proponujemy powołać Narodowe Forum Kontraktowe (NFK), które wypracowałoby modele działania oraz warunki kontraktowe dla całego budownictwa. Byłyby one obligatoryjne dla zamawiających publicznych, ale liczymy na to, że z czasem rozwiązania te przyjmie także budownictwo komercyjne. To znacząco obniży koszty transakcyjne, które nie wnoszą żadnej wartości dodanej.

Czy to nie będzie powielanie działań? Przecież Urząd Zamówień Publicznych podjął już prace nad stworzeniem wzorów umów.

Raptem jeden został opublikowany i dotyczy nie wiedzieć czemu tylko robót liniowych. Wszystko przez pkt 10 art. 154 znowelizowanej w zeszłym roku ustawy PZP, który mówi, że to prezes UZP publikuje wzory umów oraz instrukcje dla wykonawców. Z przywileju zrobiono obowiązek. Zamawiający nie muszą z tych wzorów korzystać, ale prezes musi je publikować. Ktoś, kto formułował ten przepis, chyba go nie przemyślał. Prezes nie ma ani mocy, ani kompetencji do tego, aby opracowywać wzory umów dotyczące robót budowlanych, zakupu karetek, autobusów, tramwajów, budowy tamy, gazoportu czy lotniska.
Takie wzory powinien tworzyć rynek, osoby, które znają się na danej tematyce. Nie trzeba dużo czasu i wysiłku, aby skonstruować dobrą umowę. Chodzi o motywację i rozłożenie ryzyk. Dziś wszelkie ponosi wykonawca. W docelowym modelu każda ze stron odpowiada za te ryzyka, z którymi najlepiej potrafi sobie poradzić. Niedopuszczalne są obecnie stosowane rozwiązania, w których ryzyka, za które powinien odpowiadać zamawiający, deleguje się na wykonawcę.

Jakie działania PZPB planuje podjąć w najbliższym czasie?

Chcemy skłonić rząd do tego, aby stosował ww. zasady. Trzeba także przekonać inwestorów, że mają obowiązek korzystać ze swojej dominującej pozycji i promować nie tylko najnowsze technologie, ale również postawę odpowiedzialności społecznej. Za tym idzie wybór wykonawcy, który rzeczywiście posiada odpowiednie zasoby. Jemu należy stworzyć odpowiednie warunki pracy za pomocą wystandaryzowanych umów, zrewidowanego i poprawionego systemu wyboru wykonawców.
Do zyskania mamy wiele, przede wszystkim wzrost zaufania społeczeństwa do państwa. Z tym jest teraz ciężko, a właśnie na pozyskaniu zaufania nowemu rządowi powinno zależeć.

Dziękuję za rozmowę.

Ostatnio zmieniany wtorek, 26 styczeń 2016 19:33

Zobacz też


Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Warning: in_array() expects parameter 2 to be array, null given in /home/inframedia/ftp/nowastrona/modules/mod_menuevent/helper.php on line 60

Szukaj

Logowanie