Kreatywne podejście do dziedzictwa

Licząca już blisko sto lat linia kolejowa Ostrzeszów-Namysłaki to nie tylko ponadczasowy symbol ostrzeszowskiego pejzażu - swoista legenda w pamięci żyjących tu mieszkańców, lecz także wspaniały przykład zachodnioeuropejskiej kultury technicznej z początku XX w., bezcenne świadectwo wielkich dni kolei żelaznych na terenie ziemi ostrzeszowskiej.


Kolej pełniła, i w wysoko rozwiniętych krajach świata nadal pełni, funkcję podstawowego czynnika integracji międzyludzkiej oraz aktywizacji gospodarczej. Twórcze rozwinięcie tych założeń jest nadrzędnym celem inicjatorów rewitalizacji kolei grabowskiej.

Budowę linii kolejowej Ostrzeszów--Namysłaki rozpoczęto 19.04.1909 r. Prace ziemne na całej trasie wykonały firmy: Franz Maciejewski z Żagania, Richard Schulze z Ostrowa oraz we własnym zakresie dyrekcja kolei pruskich. Ogólne koszty budowy wyniosły ok. 2 mln 530 tys. marek (wg obecnego parytetu byłoby to ok. 24 mln €).

Kolej miała wielką wartość dla właścicieli ziemskich, a także wielu rolników z powiatu. Możliwość znalezienia zatrudnienia przy jej budowie, tak bardzo potrzebnego okolicznej ludności, wpłynęła na zmniejszenie sezonowej emigracji zarobkowej (tzw. wyjazdów na saksy). Wyraźnie też ożywiły się kontakty z Rosją (linia przebiegała niedaleko granicy zaborów). Po uroczystym otwarciu od 1.10.1910 r. kolej grabowska obsługiwała wschodnią część powiatu ostrzeszowskiego, zapewniając komplementarne połączenie z podstawową (także i dzisiaj) dla całego powiatu linią magistralną Poznań-Kluczbork.

W okresie funkcjonowania linii można było na niej zobaczyć parowozy polskich serii TKi3, OKl27, Tr203, Ty2, TKt48, Ol49 i Pt47 oraz spalinowozy serii SP42 i SM42. Czasy świetności, czyli największych przewozów pasażerskich i towarowych, to dekada przed I wojną światową oraz lata 50. XX w. Lata 80. to postępujący spadek liczby pasażerów i stała ilość przewożonych towarów. Ostatni pociąg towarowo-osobowy odprawiono 28.05.1988 r., nadal jednak odbywał się ruch pociągów towarowych. Z myślą o mieszkańcach, turystach i miłośnikach kolei pięciokrotnie (do 1996 r.) zorganizowano przejazd pociągów specjalnych. Po zapaści gospodarczej lat 80. i 90. w Polsce - inaczej niż gdzie indziej - ilość transportowanych towarów systematycznie wzrastała. Tę dobrą passę przerwała jednak odgórna decyzja o całkowitym zamknięciu linii. Ostatni pociąg towarowy zjechał ze szlaku 8.01.1999 r. Od tamtego dnia linia ulega stopniowej degradacji.