Nowe w prawie o systemie oceny zgodności

Ostatni z ww. aktów prawnych wdraża za pomocą konkretnych przepisów postanowienie traktatu europejskiego, które zobowiązuje państwa członkowskie do akceptacji produktów legalnie wyprodukowanych lub wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim.


Dla sektora maszyn budowlanych najważniejsza jest nowa Dyrektywa 2006/42/WE. Jest to pierwsza dyrektywa zgodna już z postanowieniami ramowej Decyzji nr 768/2008/WE.

Główne zmiany w stosunku do dyrektywy 98/37/WE, o których warto wspomnieć, dotyczą przede wszystkim:

• zakresu wyrobów objętych dyrektywą
• wymagań dla dźwigów budowlanych i platform podnoszących
• hałasu i drgań
• procedur oceny zgodności
• postanowień dotyczących nadzoru rynku
• działalności jednostek notyfikowanych.
  

Nowa dyrektywa weszła w życie 29 grudnia 2009 r. bez okresu przejściowego, co oznacza, że z dnia na dzień moc straciła dotychczasowa i nie można stosować równolegle dyrektyw 98/37/WE (starej) i 2006/42/WE (nowej).


Producenci maszyn powinni zwrócić szczególną uwagę na kilka kwestii.

1. Od 29.12.2009 r. w deklaracji zgodności WE maszyny wprowadzanej na rynek (sprzedawanej) lub do użytkowania musi znajdować się potwierdzenie zgodności z nową dyrektywą, nawet jeśli maszyna była wyprodukowana wcześniej.

2. Skończyła się ważność certyfikatów i świadectw wystawionych przez jednostki notyfikowane zgodnie ze starą dyrektywą. Obecnie powinny one zostać przez te jednostki zweryfikowane i ewentualnie zastąpione nowymi.

3. Dla maszyn wymienionych w załączniku IV nie ma już modułów oceny:

• badanie odpowiedniości dokumentacji
• złożenie dokumentacji na przechowanie w jednostce notyfikowanej.
• Zamiast nich pojawiły się:
• pełne zapewnienie jakości wymagające zatwierdzenia przez jednostkę notyfikowaną systemu zarządzania jakością
• procedura oceny zgodności połączona z kontrolą wewnętrzną wytwarzania.

Ta druga ścieżka oceny nie wymaga udziału jednostki notyfikowanej i jest dostępna tylko w przypadku, gdy producent deklaruje pełną zgodność wyrobu z normami zharmonizowanymi.

4. Certyfikat badania typu nie jest ważny bezterminowo - wymaga odnowienia co 5 lat.

5. Zakresem dyrektywy objęte zostały 2 nowe grupy wyrobów, a mianowicie:

• dźwigi budowlane towarowo-osobowe
• przenośne maszyny montażowe i inne udarowe uruchamiane za pomocą nabojów.
  

6. W miejsce dotychczasowej „maszyny do wbudowania" pojawiła się kategoria „maszyny nieukończonej", dla której przewidziane są wyższe wymagania pod względem oceny zgodności. Niezbędne jest sporządzenie dokumentacji technicznej podobnej jak dla maszyny kompletnej.

7. Został obniżony o 0,5 dB próg emitowanego ciśnienia akustycznego na stanowisku pracy, powyżej którego należy podawać w instrukcji poziom mocy akustycznej maszyny.

8. Istnieje niebezpieczeństwo, że nie wszystkie istniejące normy zharmonizowane zostaną w porę zmienione pod kątem nowej dyrektywy. Chodzi najczęściej o zmiany czysto formalne, jednak w wielu wypadkach zachodzi konieczność modyfikacji treści norm. Formalnie rzecz biorąc, nie mogąc w deklaracji zgodności powołać się na aktualną normę zharmonizowaną, producent maszyny wymienionej w załączniku IV dyrektywy nie będzie mógł skorzystać z domniemania zgodności z dyrektywą. Oznacza to potrzebę skorzystania z usług jednostki notyfikowanej przed podpisaniem deklaracji zgodności. Byłoby pożądane, aby w początkowym okresie stosowania dyrektywy 2006/42/WE w takich trudnych przypadkach producenci mogli liczyć na wyrozumiałość organów nadzoru rynku. Użytkownicy, pracodawcy oraz importerzy powinni pamiętać o konsekwencjach zmian, które mogą ich dotyczyć.