Finansowanie długiem

Sytuacja na rynkach finansowych od kilku tygodni jest bardzo niepewna. Kryzys finansowy coraz mocniej dotyka gospodarkę.


Pogorszenie koniunktury na rynkach zagranicznych z pewnością odbije się także na inwestycjach w Polsce. Odczuwalne głównie przez instytucje finansowe załamanie będzie miało też wpływ na pozyskiwanie funduszy na inwestycje infrastrukturalne, które wymagają znacznych nakładów finansowych w krótkim okresie.

Odzyskanie przez sektor bankowy stabilności i przywrócenie wzajemnego zaufania może potrwać kilka miesięcy. Nawet przy poprawie płynności, instytucje finansowe będą ostrożniej podchodzić do udzielania finansowania i będą starały się angażować w projekty o jak najmniejszym ryzyku.

W Polsce najbardziej dostępnymi źródłami finansowania inwestycji infrastrukturalnych są między innymi:

• kredyty komercyjne
• obligacje
• pożyczki udzielane przez międzynarodowe instytucje finansowe, np. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), Bank Rozwoju Rady Europy (CEB), Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR)
• fundusze unijne (fundusze strukturalne, Fundusz Spójności, budżet TEN-T).
  

Kredyty komercyjne

Kredyt to najprostszy instrument komercyjnego finansowania długiem inwestycji. Do jego podstawowych cech należą:

• oznaczona i zamknięta grupa podmiotów finansujących
• elastyczność związana z możliwością restrukturyzacji zadłużenia
• szczegółowa kontrola wypełniania postanowień umowy kredytowej prowadzona przez banki - zwłaszcza w oparciu o zapisane w umowach warunki (tzw. covenants)
• możliwość wypowiedzenia go przez banki
• wysokość udzielanego finansowania podlega limitom zaangażowań określonym dla banków komercyjnych w ustawie Prawo Bankowe
• udział własny kredytobiorcy (z reguły wymagany) w finansowaniu danego projektu.
  

Kredyt inwestycyjny należy do najpopularniejszych instrumentów finansowania długiem. Decyzja o przyznaniu kredytu inwestycyjnego dedykowanego do konkretnego projektu oparta jest przede wszystkim na ocenie ryzyka przez bank w oparciu o charakterystykę projektu oraz generowanych przez niego w okresie finansowania przepływów.

Głównym zabezpieczeniem takiego kredytu jest prawo banku do przychodów z projektu, tj. cesja wierzytelności, bądź też zastaw rejestrowy na aktywach projektu. Warunkiem udzielenia kredytu będzie pełne pokrycie jego spłaty w przepływach pieniężnych generowanych przez projekt. Z uwagi na sposób zabezpieczenia głównym wymogiem banku będzie precyzyjna prognoza przepływów pieniężnych projektu/spółki.

Z reguły kredyty takie są udzielane na czas spłaty równy okresowi generowania przychodów przez projekt pomniejszonemu o 2 lata. Banki komercyjne niezwykle rzadko wykraczają poza horyzont czasowy sięgający 15-20 lat.

Procedura pozyskiwania kredytu komercyjnego jest relatywnie prosta, natomiast w przypadku dużych projektów infrastrukturalnych może się znacznie wydłużyć i skomplikować ze względu na stosowanie ustawy Prawo Zamówień Publicznych1 oraz wymagania co do dodatkowych zabezpieczeń.

Koszt pozyskania finansowania z kredytu komercyjnego w dużej mierze uzależniony będzie od oceny ryzyka inwestycji oraz ustanowionych zabezpieczeń. Niewątpliwą zaletą finansowania z kredytu jest możliwość jego restrukturyzacji w momencie ustabilizowania się sytuacji na rynkach finansowych.

Kredyt bankowy jest szeroko dostępnym źródłem finansowania inwestycji infrastrukturalnych w Polsce. Biorąc jednak pod uwagę obecną sytuację na rynkach finansowych, problemy z płynnością, uzyskanie finansowania z tego źródła, zwłaszcza na duże inwestycje infrastrukturalne, może być trudne, jeśli nie niemożliwe.