Geotermia w Polsce

Ciepłownia geotermalna zlokalizowana w Mszczonowie wykorzystuje do celów grzewczych wody pochodzące z ciepłych podziemnych źródeł. Zakład zastąpił działające do niedawna 3 miejskie kotłownie węglowe, które co roku emitowały do atmosfery 15 ton związków azotu, 60 ton związków siarki, 9700 ton dwutlenku węgla oraz 145 ton pyłów. Dane te najlepiej pokazują, jakie korzyści przynosi miastu eksploatacja ciepłych źródeł.

Woda wydobywana jest z głębokości 1700 m, z odwiertu geotermalnego Mszczonów IG-1. Jej temperatura początkowa przy przepływie nominalnym 55 m3/h wynosi 42°C. W absorpcyjnej pompie ciepła o mocy nominalnej 2,7 MW temperatura wody obniża się do 20-30°C (w zależności od potrzeb). Po wyjściu z pompy woda przetłaczana jest do zlokalizowanej w pobliżu stacji uzdatniania (woda wykorzystywana jest jako woda pitna).

Geotermalny układ ciepłowniczy w Uniejowie wykorzystuje 2 zrekonstruowane otwory wykonane na początku lat 90. Uzyskiwana z geotermii moc wynosi 3,2 MW. System działa w układzie tzw. dubletu. Wypływająca z otworu produkcyjnego woda kierowana jest do układu filtracyjnego, a następnie do zestawu pomp utrzymujących stały przepływ cieczy roboczej. Po przejściu przez 2 wymienniki centralnego ogrzewania i 2 wymienniki cieczy użytkowej schłodzoną wodę zatłacza się z powrotem do złoża poprzez otwór chłonny. Przy temperaturze zewnętrznej poniżej -5°C system wspomagany jest przez 2 kotły olejowe o łącznej mocy 2,4 MW. Uniejowska geoterma czerpie wodę o temperaturze ok. 67oC. Stanowiąca przykład wykorzystania wód termalnych w połączeniu z ciepłownią olejową instalacja składa się z 2 bloków: geotermalnego i drugiego, który tworzą 2 opalane lekkim olejem opałowym kotły.

Przytoczone przykłady pracujących już ciepłowni geotermalnych pokazują, że jest to dział energetyki cieplnej, który powinien być intensywniej rozwijany. Warto zwrócić uwagę na fakt, że klimat w Polsce się zmienia - nie wiadomo, czy na stałe, czy tylko przejściowo. Sądząc po ostatniej zimie, nawet gdy występują silne mrozy, są one krótkotrwałe. Przykładowo dla Uniejowa oznacza to, że nawet jeśli uruchomienie drugiego bloku cieplnego (kotły olejowe) będzie konieczne, to czas jego pracy nie będzie zbyt długi.

Warto zatem zastanowić się nad kryteriami, jakie powinny być spełnione, aby można było planować ciepłownie geotermalne. Każdy projekt należy oczywiście traktować indywidualnie, ale niektóre kryteria będą wspólne dla wszystkich inwestycji. Są to:

• odległość do źródła zbytu
• dostępność do zbiornika wód termalnych (najlepiej o temperaturze wyższej od 60°C)
• odpowiednie zasoby wody termalnej i warunki hydrogeologiczne (odbiór wody).