Ochrona dróg przed przeciążeniami

Od kilku lat na polskich drogach obserwujemy rosnące natężenie ruchu. Wzrost liczby ciężarówek oznacza zwiększenie obciążenia dróg oraz skrócenie ich żywotności, co z kolei powoduje konieczność częstszych remontów. Głównym czynnikiem powodującym niszczenie nawierzchni dróg i mostów jest świadome przeciążanie pojazdów. Przejazd jednej ciężarówki o dopuszczalnej masie 40 t odpowiada przejazdowi ok. 160 000 pojazdów osobowych. Przekroczenie przez kierowców dopuszczalnego nacisku o 40% powoduje, że efekt degradacji jest ponad dwukrotnie większy (przy przekroczeniu nacisku o 80% - prawie dziesięciokrotnie większy).


Pomimo kontroli Inspekcji Transportu Drogowego po polskich drogach nadal porusza się bardzo duża liczba pojazdów przekraczających dopuszczalne naciski, a co gorsza ich kierowcy często nawet nie zdają sobie sprawy z niewłaściwego obciążenia poszczególnych osi.

W tej sytuacji nie dziwi, że stacje i systemy pomiaru nacisków osi wywieranych na nawierzchnię drogi stają się coraz popularniejsze.

Wrocław, jako jedno z nielicznych miast w Polsce, podjęło skuteczną walkę z ruchem pojazdów przeciążonych. Wyznaczony zespół składający się z inspektorów Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta oraz inspektorów ITD od kilku lat codziennie prowadzi kontrolę obciążeń osi i mas całkowitych pojazdów. Efektem tych działań, poza wpływem znacznych środków do kasy miejskiej, jest mniejsza degradacja nawierzchni dróg i mostów stolicy województwa dolnośląskiego.

W celu dokładnego typowania pojazdów do kontroli oraz prowadzenia całodobowego monitoringu ruchu ciężkiego na zlecenie Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta konsorcjum firm ZABERD SA wraz z Przedsiębiorstwem Wielobranżowym „IMEX-BiS" Sp. z o.o. opracowało system preselekcyjnego ważenia pojazdów w ruchu. Składa się on z 5 stacji ważenia, zlokalizowanych na drogach krajowych prowadzących do centrum Wrocławia. Punkty zostały wybudowane w pobliżu granicy administracyjnej po to, by wykryć i wyeliminować z ruchu wszystkie pojazdy o ponadnormatywnej masie jadące w kierunku centrum i zagrażające jego drogom. Każda ze stacji została wyposażona w wagi preselekcyjne na każdym pasie ruchu, tablice informacyjne dla kierowców, system transmisji danych i stanowisko do kontroli pojazdów podejrzanych o przeciążenie. Pracujący całą dobę system kontroluje naciski osi wszystkich przejeżdżających przez dany punkt pojazdów.

System można dowolnie rozbudowywać, dołączając kolejne stacje ważenia lub łącząc je z innymi systemami działającymi lokalnie, np. w obrębie danego województwa.

Kontrolująca naciski poszczególnych kół pojazdu waga w momencie wykrycia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi lub masy całkowitej dodaje dane pojazdu do rejestru alarmów, co powoduje wyświetlenie odpowiedniego komunikatu na tablicy świetlnej przed podejrzanym pojazdem, łącznie z jego numerem rejestracyjnym i rodzajem wykroczenia. W punkcie kontroli i wyłączenia pojazdów z ruchu, w odległości kilometra od wag preselekcyjnych, na komputerze inspektorów pojawiają się wszystkie dane (wraz ze zdjęciem) potrzebne do jednoznacznego zidentyfikowania pojazdu podejrzanego o wykroczenie i przeznaczonego do wyłączenia z ruchu. Serwer danych rejestruje wszystkie wykryte wykroczenia i pozwala na działania prewencyjne. W przypadku nagminnego łamania przepisów o dopuszczalnym obciążeniu do właściciela pojazdu wysyłane są ostrzeżenia, a w ostateczności kontrola ITD. Może to spowodować także opóźnienia w wydaniu zgody na legalny przejazd pojazdem ponadnormatywnym.

Dzięki stacjom preselekcyjnego ważenia pojazdów można wskazać i zatrzymać pojazd przeciążony. Kontrola jest więc bardziej efektywna i nie dotyczy pozostałych kierowców ciężarówek.